Thời kỳ chiến tranh, Thái Bình luôn là tỉnh "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người". Kết thúc chiến tranh, Thái Bình trở thành tỉnh có số lượng người khuyết tật cao nhất trong cả nước. Chăm sóc, bảo vệ, đào tạo nghề cho đối tượng người khuyết tật không chỉ là công tác nhân đạo đơn thuần mà còn là nhiệm vụ phát triển ổn định kinh tế xã hội.

 

I. TÌNH HÌNH CHUNG VỀ NGƯỜI KHUYẾT TẬT THÁI BÌNH

Theo số liệu Tổng điều tra đến tháng 2/2016 thì tại Việt Nam có 6,2 triệu người khuyết tật (chiếm 7,9% dân số), trong đó 75,5% người khuyết tật sống ở nông thôn.

Hiện nay cả nước có 44.391 người tàn tật tham gia học nghề trong đó có khoảng 50% ở độ tuổi  từ 19 đến 35. Số giáo viên tham gia dạy nghề cho người khuyết tật khoảng 3.359 giáo viên trong đó biên chế 824 giáo viên, có 1.130 cơ sở tham gia dạy nghề đầy đủ cho người khuyết tật, trong đó có 744 cơ sở công lập, 386 cơ sở tư thục, 225 cơ sở chuyên biệt, có 15.581 người khuyết tật được tạo việc làm.

Tỷ lệ thanh thiếu niên khuyết tật từ độ tuổi 15-24 biết đọc, biết viết thấp hơn hẳn 28% so với nhóm không khuyết tật.

Tương tự, tỷ lệ thất nghiệp ở người khuyết tật là 13,9% (trong khi không khuyết tật chỉ 4,3%).

Tại Thái Bình: Theo báo cáo từ các huyện, thành Phố: Đến hết quý 1/2015, toàn tỉnh đã có 41.473 người là người khuyết tật đã được xác định dạng tật, mức độ khuyết tật, trong đó: 

Chia theo dạng khuyết tật

           + 13.971 người khuyết tật vận động chiếm 33,6(%);

           + 4.013 người khuyết tật nghe, nói chiếm 9,7(%);

           + 4.298 người khuyết tật nhìn, chiếm 10,4(%);

           +  9.274 người khuyết tật thần kinh tâm thần chiếm 22,4(%);

           + 6.259 người khuyết tật trí tuệ chiếm 15,9(%);

           + 3.658 người khuyết tật khác chiếm 8,8(%).

 Chia theo mức độ khuyết tật

           + Đặc biệt nặng: 8.794 người chiếm 21,2%

           + Mức độ nặng: 25.616 người chiếm 61,7%

           + Mức độ nhẹ: 5.987 người chiếm 14,4%

           + Không xác định mức độ khuyết tật: 1.076 người chiếm 2,59%

Trong những năm qua, việc triển khai công tác trợ giúp người khuyết tật tỉnh Thái bình là một trong những tỉnh được đánh giá có nhiều cố gắng trong việc tổ chức thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu về người khuyết tật. Công tác trợ giúp người khuyết tật nói chung và người khuyết tật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nói riêng đã được triển khai và được sự quan tâm sâu sắc của các cấp ủy đảng, chính quyền, sự tham gia tích cực của các ngành, đoàn thể xã hội, của cộng đồng và được tổ chức bằng nhiều hình thức.

Mặc dù công tác trợ giúp người khuyết tật của tỉnh đã có thành công nhất định, nhưng Thái bình vẫn còn một bộ phận người khuyết tật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn không được đảm bảo các quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng và học tập, có việc làm ổn định cuộc sống. Đa số các trường hợp này thuộc hộ nghèo, không có kinh phí, điều kiện để tổ chức lao động sản xuất ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, Thái Bình luôn là tỉnh "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người". Chiến tranh đã lùi xa nhưng hàng ngày chúng ta vẫn phải chứng kiến sự gia tăng của số lượng người tàn tật, trẻ mồ côi. Hậu quả của chiến tranh và những nguyên nhân xã hội khác để lại cho Thái Bình hàng trăm nghìn người tàn tật (bao gồm tật vận động, tật thính giác, tật trí tuệ…) – Thái Bình trở thành tỉnh có số lượng người khuyết tật cao nhất trong cả nước.

Chăm sóc, bảo vệ đối tượng người khuyết tật không chỉ là công tác nhân đạo đơn thuần mà còn là nhiệm vụ phát triển ổn định kinh tế xã hội. Cùng với việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo cán bộ và nguồn nhân lực cho tỉnh, việc đào tạo để thực hiện chính sách công bằng xã hội đối với người khuyết tật cũng được Đảng bộ và chính quyền tỉnh Thái Bình đặc biệt quan tâm.

II. THỰC TRẠNG VÀ THÁCH THỨC TRONG ĐÀO TẠO CHO NGƯỜI KHUYẾT TẬT TẠI THÁI BÌNH

1. Thực trạng, những thuận lợi

a) Thực trạng

Trường Trung cấp nghề cho người khuyết tật Thái Bình (tiền thân là trường Dạy chữ - Dạy nghề cho trẻ tàn tật)  ra đời, được UBND tỉnh giao nhiệm vụ: Dạy văn hoá cho học sinh điếc câm, hướng nghiệp và dạy nghề cho học sinh khuyết tật, dạy nghề cho học sinh con thương binh, con liệt sĩ, con nạn nhân chất độc da cam, con nhân dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các em được hoà nhập với cộng đồng trở thành người hữu ích cho xã hội.

Ngày mới thành lập trường chỉ có 6 cán bộ, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, trải qua gần 40 năm phát triển và trưởng thành, nhà trường nay đã lớn mạnh: Với trên 70 cán bộ giáo viên trình độ đào tạo Đại học và trên Đại học, 4 phòng chức năng và 7 khoa chuyên môn nhà trường đã đào tạo và cung cấp cho thị trường lao động hàng chục nghìn lao động có tay nghề vững vàng, giúp cho số lượng đáng kể thanh thiếu niên khuyết tật có được việc làm, tự nuôi sống bản thân, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Với mô hình hòa nhập, dạy văn hóa kết hợp với dạy nghề (với các nghề Điện công nghiệp, Điện tử công nghiệp, Hàn, Cắt gọt kim loại, May thởi trang, Thiết kế thời trang, Tin học văn phòng, Quản trị cơ sở dữ liệu, Kế toán doanh nghiệp, Điêu khắc gỗ);  nhà trường đã thu hút được số lượng lớn thanh thiếu niên trong và ngoài tỉnh về trường học tập, nâng quy mô đào tạo của trường hàng năm lên đến 1.500 học sinh.

 

Học sinh là NKT trong giờ thực hành mộc tại xưởng thực hành của trường.

 Là một cơ sở chuyên giảng dạy, đào tạo nghề cho người khuyết tật được tỉnh cũng như các Bộ ngành Trung ương đánh giá cao – phần thưởng cao quý nhất là được Thủ tướng chính phủ tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2014).

b) Thuận lợi

Kính thưa quý vị. Thuận lợi với nhà trường phải kể đến chủ trương chính sách của đảng và nhà nước, của ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình như:

- Đảng và Nhà nước có những chủ trương chính sách cụ thể đối với công tác dạy nghề cho đối tượng tàn tật và những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (chế độ trợ cấp( 360.000đ/tháng), miễn giảm học phí…)

- Được sự quan tâm của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Thái Bình đầu tư xây dựng, cấp ngân sách hàng năm cho trường, sự giúp đỡ của các cấp, các ngành về vật chất lẫn tinh thần.

- UBND tỉnh Thái Bình đã ban hành Quyết định số 2912/QĐ-UBND ngày 13 tháng 12 năm 2012 phê duyệt kế hoạch trợ giúp người khuyết tật tỉnh Thái bình giai đoạn 2013 -2020.           

- Công văn số 253/UBND-VX ngày 26/01/2015 của UBND tỉnh Thái Bình về việc triển khai thực hiện Thông tư Liên tịch số 29/2014/TTLT-BLĐTBXH-BTC; Hướng dẫn Liên ngành số 05/HDLN-SLĐTBH- STC ngày 05/4/2015 của Liên ngành Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Sở Tài chính về thực hiện chính sách trợ giúp xã hội hàng tháng đối với đối tượng bảo trợ xã hội;

       - Quyết định số 623/QĐ-UBND ngày 02/4/2015 của UBND tỉnh Thái Bình về việc phê duyệt danh mục nghề, mức hỗ trợ đào tạo từng nghề trình độ sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng cho người khuyết tật theo Quyết định số 1019/QĐ-TTg ngày 05/8/2012 của Thủ tướng Chính phủ trên địa bàn tỉnh Thái Bình;

- Đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường có tinh thần trách nhiệm cao, dày dạn kinh nghiệm,  chuyên môn phù hợp và nhiệt tình say sưa trong công việc.

2. Thách thức trong đào tạo nghề

-  Số người trong độ tuổi lao động đi học nghề chiếm tỷ lệ rất nhỏ tính trên tổng số người khuyết tật.       Nguyên nhân chủ yếu là do đa phần người khuyết tật thuộc hộ gia đình khó khăn, phần lớn ở nông thôn; tuy được miễn học phí nhưng chi phí ăn ở, đi lại đối với họ cũng là phần kinh phí tương đối lớn(…..); vì vậy tâm lý phần lớn là chọn học một nghề thủ công trong thời gian ngắn tại địa phương, theo kinh nghiệm người nọ truyền cho người kia  (may vá, đan lát, thêu thùa…) chưa có điều kiện đi học tập trung.

- Một số học sinh có điều kiện học những ngành nghề đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao nhưng ra trường rất khó khăn trong việc xin việc làm ờ các doanh nghiệp lớn, do có rất ít doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng người khuyết tật (do tâm lý e ngại lao động khuyết tật hiệu suất làm việc thấp, có nhiều ràng buộc trong sử dụng lao động là người khuyết tật); phần lớn học chỉ làm ở những cơ sở sản xuất nhỏ, cơ sở từ thiện hoặc tự tạo việc làm, do vậy thu nhập không ổn định và chưa theer nuôi sống được bản thân.

 - Theo thông tư 09/2016 của liên Bộ Giáo dục Đào tạo – Lao động TBXH – Tài chính hướng dẫn nghị định 86/2015/NĐ-CP quy định chặt chẽ hơn đối tượng học sinh khuyết tật được miễn học phí (học sinh khuyết tật phải thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo mới được miễn học phí). Trong khi thực tế ở một số địa phương việc xét duyệt cấp chứng nhận cho người khuyết tật, hộ nghèo – cận nghèo chưa được nhìn nhận đầy đủ và thực hiện chưa kịp thời; còn bỏ sót nhiều đối tượng.

- Chế độ học bổng chính sách cho học sinh khuyết tật còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế so với chỉ số giá tiêu dùng hiện nay.

- Đội ngũ cán bộ, giáo viên có chuyên môn dạy nghề nhưng về mặt giảng dạy cho người khuyết tật hầu như chưa được đào tạo chuẩn mà chỉ dựa trên kinh nghiệm và theo những khóa bồi dưỡng ngắn hạn

- Chưa có chương trình đào tạo chuẩn về dạy nghề cho người khuyết tật; hầu hết đều do các trường tự biên soạn; trong khi trình độ của người khuyết tật lại không đồng đều, nhận thức hạn chế, độ tuổi khác nhau vì vậy ảnh hướng không ít đến chất lượng dạy nghề

III. MỘT SỐ Ý KIẾN GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN

- Cần có sự thống nhất, đồng bộ giữa các cấp, các ngành trong việc thực hiện chính sách đối với người khuyết tật theo Luật Người khuyết tật, nhất là việc xác định dạng tật và mức độ khuyết tật.

- Hội đồng giám định y khoa cần có kết luận về dạng tật và mức độ khuyết tật đầy đủ, rõ ràng (theo đúng quy định tại Thông tư số 34) tạo điều kiện cho các địa phương có đủ cơ sở thực hiện chính sách đối với người khuyết tật được kịp thời chính xác, tránh gây hiểu nhầm thắc mắc trong quần chúng nhân dân.

- Đề nghị Bộ Lao động - TBXH phối hợp với Bộ Y tế xác định rõ trường hợp suy thận, suy tim, ung thư ... có phải là khuyết tật hay không, để các địa phương thực hiện đồng bộ (vì Hội đồng xác định mức độ khuyết tật của xã cho rằng đó là bệnh, nhưng Hội đồng Giám định y khoa kết luật dạng tật).

- Đề nghị Chính phủ cho triển khai thực hiện đồng loạt việc trợ giúp đối tượng bảo trợ xã hội, trong đó có người khuyết tật tại Nghị định 136/2013/NĐ-CP;

- Đề nghị ưu tiên, giảm thủ tục hành chính khi người khuyết tật khám chữa bệnh như người khuyết tật tâm thần, người khuyết tật vận động không có chứng minh thư nhân dân khi đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế.

- Kinh phí hỗ trợ cho người khuyết tật học nghề thực hiện theo Thông tư liên tịch số 48 còn vướng mắc, đề nghị Chính phủ, Bộ ban ngành liên quan có chính sách, tháo gỡ để việc dạy nghề đối với người khuyết tật được triển khai thuận lợi.

Để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho người khuyết tật cần thực hiện được một số nội dung sau:

- Có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp các ngành và sự quan tâm của cả cộng đồng, đặc biệt chính quyền địa phương nơi cư trú, cơ sở dạy nghề và các doanh nghiệp địa phương để phối hợp giải quyết đầu ra sau khi học nghề cho người khuyết tật.

- Hoàn thiện chính sách và có quy định linh hoạt đối với dạy nghề cho người khuyết tật (ví dụ về thời gian đào tạo – cùng hệ đào tạo, nghề đào tạo nhưng người khuyết tật không thể học trong thời gian quy định chung của người không khuyết tật mà cần phải đào tạo dài hơn)

- Ban hành chương trình dạy nghề phù hợp đối với đối tượng học sinh khuyết tật

- Đa dạng hóa các hình thức đào tạo: từ dạy tập trung, dạy ở cộng đồng       

- Tăng mức kinh phí hỗ trợ cho học sinh khuyết tật học nghề để giảm bớt khó khăn về kinh tế cho gia đình học sinh trong thời gian các em theo học.

- Có hỗ trợ kinh phí khám sức khoẻ định kỳ cho học sinh khuyết tật.

                                                                        Đặng Thị Vân Anh – Bùi Thị Thanh Nhàn

 

  • Bình luận
  • Đọc 2015 lần

Thông tin NIVET

Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp là đơn vị sự nghiệp khoa học thuộc Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Giấy phép thiết lập Website trên internet số 109/GP-TTĐT ngày 01/7/2019

Ghi rõ nguồn "Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp (NIVET)" hoặc http://www.nivet.org.vn khi phát hành lại thông tin từ nguồn này.

Copyright © 2016 Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp

Thông tin liên hệ

  • Tầng 14, Tòa nhà Liên cơ quan Bộ LĐTB & XH, Khu D25, Số 3, ngõ 7, đường Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội

  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

  • Điện thoại : (+84) 2439745020 - Fax: (+84) 2439745020