Tên đề tài: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo quyết định 1956

Mã số đề tài: CB 2013-04-02

Cơ quan quản lý đề tài: Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội

Thời gian thực hiện: Năm 2013

Ban chủ nhiệm đề tài:

Chủ nhiệm: ThS. Phạm Xuân Thu, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề, Tổng cục Dạy nghề

Thư ký: ThS Mai Phương Bằng trưởng phòng NCCS Đào tạo nghề Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề, Tổng cục Dạy nghề

Thành viên:

-ThS. Đào Trọng Độ Phó vụ trưởng vụ dạy nghề thường xuyên, Tổng cục Dạy nghề

- ThS.Hà Đức Ngọc, Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề

- ThS.Phùng Lê Khanh, Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề

- ThS.Nguyễn Thị Hoàng Nguyên, Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề

Các cộng tác viên:

-PGS. TS Phạm Hùng, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn

- GS. TS Phạm Vân Đình, trường Đại học Nông nghiệp

Các cơ quan phối hợp:

Các vụ, đơn vị Tổng cục Dạy nghề

I. Tính cấp thiết của đề tài

Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao đã được Đại hội lần thứ XI của Đảng xác định là một khâu đột phá chiến lược để bảo đảm đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Đảng nhà nước không những coi trọng nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước mà còn đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn.

Từ khi công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được khởi xướng đến nay, bộ mặt nông thôn nước ta đã có những thay đổi rất cơ bản. Tuy nhiên, năng suất,chất lượng của sản phẩm hàng hóa nông nghiệp vẫn còn thấp so với tiềm năng cũng như so với một số nước trong khu vực, sản phảm tiểu thủ công nghiệp, làng nghề còn kém về chất lượng và mẫu mã,…Nguyên nhân chính là do chất lượng lao động trong nông thôn còn quá thấp, làm cho thu nhập của người lao động không thể tăng nhanh, làm cho chênh lệch giàu nghèo giữa đô thị và nông thôn càng lớn. Thực tế cho thấy, tình hình thiếu việc làm trong nông thôn hiện là rất lớn, ngoài thời gian nông nhàn chưa được tận dụng, hàng năm còn nhiều thanh niên đến tuổi lao động không có việc làm. Do đó, tạo thêm nhiều việc làm cho lao động nông thôn, chuyển đổi cơ cấu lao động theo hướng giảm lao động sản xuất nông nghiệp, tăng lao động trong những ngành nghề phi nông nghiệp là yêu cầu cấp thiết để thay đổi “ bộ mặt” nông thôn nước ta hiện nay.

Do đó, vấn đề đào tạo nghề, nâng cao chất lượng của lao động nông thôn là một nhu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phảm hàng hóa và dịch vụ ở nông thôn, góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao thu nhập cho người lao động cũng như ổn định phát triển nông thôn.

Ngày 27/11/2009, Thủ tướng chính phủ đã ký quyết định số 1956/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”.

(Sau đây gọi tắt là đề án). Đề án được xây dựng trên cơ sở quan điểm của Đảng, nhà nước về việc tăng cường đầu tư để phát triển đào tạo nghề cho lao động nông thôn, có chính sách bảo đảm thực hiện công bằng xã hội về cơ hội học nghề đối với mọi lao động nông thôn, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo và tạo điều kiện thuận lợi để lao động nông thôn tham gia học nghề phù hợp với trình độ học vấn, điều kiện kinh tế và nhu cầu học nghề tạo việc làm, chuyển nghề, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống của lao động nông thôn; chuyển mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ đào tạo theo năng lực sẵn có của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động; gắn đào tạo nghề với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng vùng, từng ngành, từng địa phương. Đồng thời, đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, tạo sự chuyển biến sâu sắc về mặt chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng; nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã đủ tiêu chuẩn, chức danh cán bộ, công chức đủ trình độ và bản lĩnh lãnh đạo, quản lý và thành thạo chuyên môn, nghiệp vụ phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

          Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn kéo dài đến năm 2020 và các năm tiếp theo. Để các hoạt động của đề án đạt được mục tiêu đề ra, cần triển khai đánh giá thực trạng thực hiện đề án, từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn; nâng cao tính hiệu quả và bảo đảm sự thành công chung của đề án.

II.Tổng quan tình hình nghiên cứu

Trên thế giới

Trung quốc: là một nước lớn về nông nghiệp, dân số nông thôn chiếm đến 80%, giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông thôn và nông dân là mấu chốt nhằm thực hiện hiện đại hóa. Thành tựu nổi bật trong cải cách ở Trung Quốc là xuất phát cải cách trong nông nghiệp và cơ cấu lại kinh tế nông thôn. Trong đó, phát triển các hoạt động phi nông nghiệp ở nông thôn và sản nghiệp hóa nông nghiệp là hai đặc trưng quan trọng nhất trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và nông thôn Trung Quốc, thông qua việc đào tạo nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn, tổ chức kết hợp nông hộ với công ty hoặc nông hộ với tập thể tiến hành liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Kết hợp giữa nông nghiệp, công nghiệp và thương mại, kết nối các khâu thành một dây chuyền. Về mặt nghiên cứu, ngay từ những năm 2000, các nhà khoa học Trung Quốc đã nghiên cứu vấn đề “tam nông” và đã đề xuất Đảng và nhà nước Trung Quốc đưa vấn đề “tam nông” thành chiến lược phát triển Trung Quốc trong thế kỷ XXI.Từ các nghiên cứu việc đề xuất xây dựng các chương trình, dự án với sự tham gia của người dân, sự tham gia của cộng đồng làng xã được coi là những đề xuất có ý nghĩa, nhằm quản lý tốt chương trình, dự án.

Hàn Quốc: Đã thực hiện chính sách nguồn nhân lực trong nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất lao động nông nghiệp. Từ đó rút dần lao động trẻ ra khỏi nông nghiệp. Chính sách này tập trung vào ba chương trình lớn: Chương trình hỗ trợ trang trại gia đình; Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh nông nghiệp; Chương trình hỗ trợ giáo dục đào tạo. Mục tiêu của chính sách này nhằm bảo vệ và hỗ trợ cho các nhà kinh doanh nông nghiệp có trình độ kỹ năng công tác nhằm thúc đẩy năng suất và quản lý việc canh tác một cách hiệu quả và ổn định. Chính phủ cung cấp vốn và hỗ trợ kỹ thuật đối với các hoạt động đào tạo và tạo việc làm phi nông nghiệp và việc tổ chức sản xuất theo hình thức hợp tác. Các nghiên cứu về xây dựng thực hiện các chương trình, dự án phát triển nông thôn được các nhà khoa học Hàn quốc thực hiện từ những năm 60 của thế kỷ XX và cũng như ở Trung Quốc, việc đề xuất giao quản lý các chương trình, dự án cho cộng đồng được chính phủ chấp thuận.Một trong các giải pháp đề ra là phải đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý dự án.

Mông cổ: Do Nông nghiệp và nông thôn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, chính sách việc làm khu vực nông thôn trở thành vấn đề quan trọng trong chiến lược phát triển nông thôn. Chính phủ đã đưa ra chương trình xúc tiến việc làm quốc gia, nhằm lồng ghép chính sách đào tạo nghề và tạo việc làm vào chiến lược quốc gia, tăng cường sự chủ động tham gia của cơ quan chính phủ, cộng đồng, tăng khả năng tiếp cận thông tin về đào tạo nghề và việc làm với bảo vệ môi trường và phân bố lại dân cư nông thôn, tạo việc làm tại địa phương thông qua việc phát triển du lịch và cơ sở hạ tầng. Chính sách thị trường lao động nhằm vào khuyến khích việc làm cho thanh niên và người nghèo, tăng cường phát triển kỹ năng và đào tạo nghề để đáp ứng nhu cầu thị trường, cải thiện thông tin và nâng cao nhận thức về khuyến khích việc làm.

Tại Việt Nam: Nghiên cứu về giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn chưa có, các nghiên cứu chỉ mang tính đơn lẻ, chỉ tập trung vào nghiên cứu chuyển dich cơ cấu lao động nông thôn, hoặc thực trạng giải quyết việc làm cho lao động nông thôn tại một số địa phương.

III. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu xây dựng hệ thống chỉ tiêu giám sát, đánh giá và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1956/ QĐ- TTg ngày 27 tháng 11 năm 2009 ( Quyết định 1956)

IV. Đối tượng nghiên cứu:

- Hiệu quả thực hiện thí điểm Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956

- Nghiên cứu các hoạt động của đề án 1956

V. Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu các hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956 và các chính sách khác có liên quan trong khoảng thời giân 2009- 2013.

VI. Phương pháp nghiên cứu:

1. Phân tích, tổng hợp

2. Thống kê, so sánh các tư liệu thứ cấp

3. phương pháp chuyên gia

VII. Nội dung nghiên cứu

A. Các nội dung và chuyên đề nghiên cứu

1.Nội dung 1: Nghiên cứu về hiệu quả và đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo quyết định 1956

Chuyên đề 1: Khung lý thuyết về đánh giá hiệu quả: tiêu chí đánh giá; quy trình, phương pháp đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Chuyên đề 2: Các yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo nghề cho lao động nông thôn

2. Nội dung 2: Nghiên cứu đánh giá thực trạng thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo quyết định 1956 và kinh nghiệm nước ngoài về đào tạo nghề cho lao động nông thôn

Chuyên đề 3: Nghiên cứu đánh giá thực trạng thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn: chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn; đào tạo nghề cho lao động nông thôn trứơc khi có đề án 1956 và sau khi có đề án 1956; đánh giá một số mô hình thực hiện đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956.

Chuyên đề 4: Kinh nghiệm một số nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Chuyên đề 5: Thực trạng thực hiện đề án 1956 về đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

3. Nội dung 3: Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo quyết định 1956

Chuyên đề 6: Xu hướng phát triển thị trường lao động và việc làm cho lao động nông thôn

Chuyên đề 7: Giải pháp đào tạo nghề cho lao động nông thôn

B. Kết cấu báo cáo tổng hợp

 Ngoài phần mở đầu kết luận, cấu trúc báo cáo gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

I. Một số khái niệm liên quan

- Nghề nông nghiệp, nghề phi nông nghiệp.

- lao động, lao động nông thôn.

- Việc làm, tự tạo việc làm.

- Chất lượng đào tạo nghề, hiệu quả đào tạo nghề.

- Giám sát, đánh giá.

II. Cơ sở lý luận về đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

- Khung lý thuyết về đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

          + căn cứ xác định tiêu chí đánh giá

          + Các tiêu tiêu chí đánh giá

- Phương pháp đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

- Quy trình đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

III. Các nhân tố ảnh hưởng đến đào tạo nghề cho lao động nông thôn

- Nhân tố nội tại đào tạo nghề

- Nhân tố bên ngoài đào tạo nghề

IV. Kinh nghiệm của một số nước và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

- Kinh nghiệm của Nhật Bản

- Kinh nghiệm của Australia

- Kinh nghiệm của Thái Lan

Chương 2: Thực trạng thực hiện Đề án 1956 về đào tạo nghề cho lao động nông thôn

I. Khái quát về chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn

- Thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn trước khi có Quyết định 1956

- Thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn sau khi có Quyết định 1956

II. Thực trạng đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956 ( giai đoạn 2009 đến năm 2013)

1. Mục tiêu đề án

2. Đối tượng

3.Nội dung đào tạo

4. Kinh phí đào tạo

5. Tổ chức đào tạo

6. Hiệu quả đề án

7. Tồn tại nguyên nhân và những vấn đề đặt ra

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định số 1956/ QĐ- TTg

I. Áp dụng đánh giá thử ở 3 địa phương

II. Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu và quy trình đánh giá hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn

III. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn theo Quyết định 1956

- Nhóm giải pháp về cơ chế chính sách, chính sách

- Nhóm giải pháp về nhân lực và nguồn lực

- Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện đào tạo

- Nhóm các giải pháp khác

Kết luận, Khuyến nghị

 

 

 

  • Bình luận
  • Đọc 2596 lần

Thông tin NIVET

Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp là đơn vị sự nghiệp khoa học thuộc Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Giấy phép thiết lập Website trên internet số 109/GP-TTĐT ngày 01/7/2019

Ghi rõ nguồn "Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp (NIVET)" hoặc http://www.nivet.org.vn khi phát hành lại thông tin từ nguồn này.

Copyright © 2016 Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp

Thông tin liên hệ

  • Tầng 14, Tòa nhà Liên cơ quan Bộ LĐTB & XH, Khu D25, Số 3, ngõ 7, đường Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội

  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

  • Điện thoại : (+84) 2439745020 - Fax: (+84) 2439745020