ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH Ở BẬC ĐẠI HỌC VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA CÔNG NGHỆ

Tóm tắt

Đánh giá quá trình ngày càng cho thấy vai trò quan trọng trong dạy học ở bậc đại học. Đánh giá quá trình vì sự tiến bộ của người học, giúp phát triển năng lực người học để đạt được mục tiêu. Bằng việc theo dõi thường xuyên và liên tục, cùng với sự hỗ trợ của công nghệ, người dạy tác động và giúp người học điều chỉnh, tự điều chỉnh việc học tập để đạt được yêu cầu. Những vấn đề liên quan tới đánh giá quá trình ở bậc đại học cùng với sự hỗ trợ của công nghệ được tổng hợp, phân tích và làm rõ. Trên cơ sở đó, một số lưu ý để triển khai đánh giá quá trình ở bậc đại học với sự hỗ trợ của công nghệ được thảo luận và đề xuất.

Từ khóa

Đánh giá quá trình;giáo dục đại học; đánh giá quá trình có sự hỗ trợ của công nghệ; đánh giá điện tử.

Mở đầu /Đặt vấn đề

Đánh giá là một trong những thành tố cơ bản của quá trình dạy học. Đánh giá giúp xác định và so sánh kết quả của quá trình dạy học với các mục tiêu, yêu cầu đã được đề ra trước đó.Trên cơ sở đó, những phương pháp dạy học thích hợp được bổ sung, điều chỉnh, cải thiện kết quả của quá trình dạy học.

Đánh giá tại các bậc học khác nhau với các đối tượng khác nhau có các phương pháp đánh giá khác nhau, tùy vào quan điểm, cách tiếp cận xây dựng chương trình đào tạo.Trước đây, chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng tiếp cận nội dung, mục tiêu để người học tích lũy được nhiều nội dung kiến thức càng nhiều càng tốt. Đánh giá giúp xác địnhngười học tích lũy được nội dung kiến thức ở mức độ nào.Hiện tại, theo mục tiêu phát triển năng lực, đánh giá giúp kiểm tra xem người học có đạt được các mục tiêu hay chuẩn đầu ra về các năng lực cần đạt. Tuy nhiên, đánh giá theođịnh hướng phát triển năng lực là công việc khó.Đánh giá không chỉ thực hiện khi khóa học kết thúc mà đánh giá cần được thực hiện trong cả quá trình dạy học bởi chỉ có theosát quá trình dạy học mới có thể phát hiện và điều chỉnh năng lực người học hướng đến mục tiêu năng lực cần đạt.

Đánh giá chẩn đoán, đánh giá quá trình hay đánh giá tổng kết đều có vai trò và ý nghĩa riêng trong quá trình dạy học. Đánh giá chẩn đoán thường được sử dụng vào giai đoạn đầu của quá trình dạy học nhằm chẩn đoán mặt bằng trình độ chung của người học về những kiến thức, kỹ năng mà người học đã từng học. Ngược lại, đánh giá tổng kết thường được thực hiện sau khi kết thúc nội dung của các phần, chương trong bài học hoặc cuối khóa học nhằm ghi nhận kết quả người học đạt được trong khóa học đó. Tuy nhiên, các cách đánh giá như trên chưa thể hiện được rằng dạy học là một quá trình giúp người học phát triển toàn diện, chưa đánh giá vì sự tiến bộ của người học.

Đánh giá quá trình là phương pháp đánh giá cùng với đánh giá chẩn đoán và đánh giá tổng kết sẽ khắc phục được những tồn tại trên. Đánh giá quá trình diễn ra liên tục và trong suốt quá trình dạy học, giúp người dạy theo dõi sự tiến triển quá trình học tập của người học, giúp người dạy gần gũi, tường tận từng người học, tìm hiểu nguyên nhân người học gặp khó khăn trong quá trình học tập để cung cấp kịp thời cho họ những thông tin phản hồi. Điều này giúp người học tự điều chỉnh quá trình học tập của mình để hướng đến mục tiêu học tập mong muốn. Vì vậy, đánh giá quá trình có liên hệ chặt chẽ với sự điều chỉnh quá trình học tập. Định hướng dạy học với sự hỗ trợ của công nghệ - dạy học của thế kỷ 21 nhằm bắt kịp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cũng tạo ra nhiều mô hình dạy học hiện đại, nhiều công cụ công nghệ mới được sử dụng trong giảng dạy và học tập. Trong bối cảnh đó,phương pháp dạy học cũng như phương pháp đánh giá phải thay đổi để hội nhập với công nghệ, hội nhập với thế giới. Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, đánh giá quá trình ngoài mục đích chính là giúp người học và người dạy điều chỉnh trong quá trình giảng dạy và học tập một cách nhanh chóng, thuận lợi, hiệu quả thì công nghệ còn giúp tạo hứng thú cho cả người dạy và người học, duy trì không khí sôi động trong các buổi học.

Nhiều công trình nghiên cứu ở nước ngoài về đánh giá quá trình ở bậc đại học, sử dụng công nghệ trong dạy học và đánh giá,…đã được công bố [1-10]. Tuy nhiên, các công trình thường công bố các vấn đề riêng lẻ, rời rạc và cục bộ mà chưa thấy hệ thống hóa về đánh giá quá trình nói chung và đánh giá quá trình có sự hỗ trợ của công nghệ trong cùng một nghiên cứu. Ở Việt Nam, số công trình công bố liên quan các vấn đề trên càng khiêm tốn hơn. Hầu hết các công trình chưa giúp nhìn nhận được bức tranh tổng quát về đánh giá quá trình và đánh giá quá trình có sự hỗ trợ của công nghệ ở bậc đại học [11].

Bài báo cung cấp cho người đọc cái nhìn tổng quan về đánh giá quá trình sử dụng ở bậc đại học dựa trên cơ sở tổng hợp và phân tích những nghiên cứu lý thuyết đã công bố.Những vấn đề liên quan đến đánh giá quá trình với sự hỗ trợ của công nghệ, những mô hình đã và đang được định hướng sử dụng được trình bày.Trên cơ sở đó, một số đề xuất liên quan đến đánh giá quá trình với sự hỗ trợ của công nghệ cho giáo dục đại học trong tương lai sẽ được bàn luận.Bài báo trả lời những câu hỏi sau:

 (1) Đánh giá quá trình là gì? Đặc điểm/cấu trúc của đánh giá quá trình? Đánh giá quá trình cần có sự thay đổi gì để thích hợp với giáo dục đại học không?

(2)  Điều kiện và quy trình thiết kế, tổ chức đánh giá quá trình như thế nào?

(3)  Đánh giá quá trình với sự hỗ trợ của công nghệ là như thế nào? Có ưu điểm gì vượt trội hay không?

  1. Đánh giá quá trình.

Đánh giá là một trong những phần cốt lõi của quá trình dạy học.Đánh giá không chỉ liên quan đến người học mà còn liên quan đến người dạy và các bên liên quan khác. Kết quả đánh giá tất cả các đối tượng liên quan đến hoạt động dạy học sẽ là căn cứ để các nhà quản lý đề xuất những chính sách thay đổi, bổ sung, cập nhật chương trình đào tạo và môi trường dạy học; để người dạy và người học nhìn nhận được thực trạng, đối chiếu chúng với các kết quả mong đợi để mà có những điều chỉnh cho nhau và cho chính mình [3, 4, 6].

Đánh giá quá trình thuộc chuỗi ba loại đánh giá với các mục tiêu khác nhau: đánh giá chẩn đoán (đầu vào), đánh giá quá trình (theo quá trình học tập), đánh giá tổng kết (kết thúc quá trình học tập), song có mối tác động qua lại lẫn nhau. Nếu có được kết quả đánh giá đầu vào của người học được toàn diện và chi tiết đối với từng người học ngay khi bắt đầu khóa/môn học, người dạy sẽ thiết kế ngay kế hoạch dạy học phù hợp với đối tượng người học của mình mà không mất nhiều thời gian cho việc điều chỉnh sau này [3, 4]. Đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết có mối quan hệ nhân quả: đánh giá quá trình tốt sẽ tác động tích cực tới kết quả của đánh giá tổng kết [6, 9].

Định nghĩa đánh giá quá trình

Đánh giá quá trình là một quá trình có hệ thống,thu thập liên tục bằng chứng và cung cấp liên tục phản hồi trong khi thực hiện các bài học [3].

Nghiên cứu về đánh giá quá trình ở giáo dục đại học cho thấythông tin phản hồi có vai trò quan trọng trong đánh giá quá trình [1]. Thông tin phản hồi tác động đến cả người học và người dạy, và các bên liên quan [3, 4].Trong phạm vi bài viết, tác giả tập trung vào đánh giá quá trình đối với người học, trong đó đánh giá theo định hướng đặc biệt chú trọng đến thu thập phản hồi về năng lực học tập để cải thiện và điều chỉnh nhịp độ học tập của người học.Quá trình đánh giá này được quyết định bởi người dạy.Người dạy cần chủ động trong suốt quá trình dạy học để có thể nhận ra và phản hồi lại với người học về việc học tập của họ nhằm thúc đẩy việc học tập tiến bộ.

Để có được kết quả trên, người học phải nhận được các phản hồi thường xuyên từ người dạy; người dạy phải nhận được phản hồi liên tục từ người học để cả hai có thể điều chỉnh công việc học tập và giảng dạy của mình, phát huy hiệu quả việc học tập của người học, vì sự tiến bộ của người học.

Xu hướng sử dụng đánh giá quá trình trong giảng dạy đại học hiện nay

Mục tiêu của giáo dục đại học là đào tạo những con ngườicó năng lực xã hội, năng lực chuyên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành nghề được đào tạo, có khả năng thích ứng với sự thay đổi của điều kiện thực tế đối với nghề nghiệp trong tương lai. Để thực hiện được mục tiêu trên, các cơ sở đào tạo cần đổi mới chương trình đào tạo theo định hướng phát triển năng lực người học, xây dựng các chuẩn đầu ra cụ thể đối với từng chuyên ngành đào tạo cùng với đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá nhằm nhận được những kết quả tốt nhất của quá trình dạy học.

Chương trình đào tạo đại học được thiết kế theo tín chỉ, đòi hỏi người học phải có nhiều thời gian tự học, chủ động nghiên cứu, học tập, thực hành… ngoài thời gian hữu hạn và rút ngắn trên lớp so với học chế niên chế trước đây. Do thời gian tương tác giữa người dạy và người học ở trên lớp ít hơn, nên rất cần phải có sự đánh giá, phản hồi nhằm giúp người học điều chỉnh được phương thức học tập trong suốt quá trình học tập, nhằm từng bước đạt tới mục tiêu năng lực theo chuẩn đầu ra. Vì vậy, đánh giá quá trình ở bậc đại học đã trở thành một xu thế tất yếu.

Đặc điểm của đánh giá quá trình

Đánh giá nói chung, đánh giá quá trình nói riêng đều có chung quy trình là ghi nhận thông tin hiện trạng; so sánh với mục tiêu đã được lượng hóa bằng tiêu chí đánh giá (các tiêu chí, chỉ báo hành vi, mức độ thực hiện) để đưa ra kết quả đánh giá; phản hồi kết quả với người có trách nhiệm liên quan; đưa ra chỉ dẫn, khuyến cáo sau đánh giá để đưa quá trình dạy học tiệm cận với mục tiêu mong đợi. Vì thế, đặc điểm của đánh giá quá trình là:

- Thực hiện thường xuyên, liên tục trong suốt quá trình dạy học.

- Hỗ trợ phát triển năng lực người học trong suốt quá trình học tậpthông qua phản hồi của người dạy để giúp điều chỉnh quá trình dạy học và giúp người học tự điều chỉnh quá trình học tập của mình (đánh giá vì sự tiến bộ của người học).

- Kết quả của đánh giá quá trình nhằm giúp quá trình dạy học đạt được mục tiêu ở mức cao nhất chứ không phải là kết quả nhằm xếp hạng người học.

- Giúp người dạy điều chỉnh được nội dung, kế hoạch giảng dạy linh hoạt để phù hợp với người học.

Các hình thức đề xuất để đánh giá quá trình

Phản hồi chính là vấn đề trung tâm, cốt lõi của đánh giá quá trình [8]. Thông tin phản hồi chỉ có ý nghĩa khi thực hiện được mục đích thu hẹp khoảng cách giữa năng lực hiện tại và năng lực cần đạt của người học.

Nếu các phản hồi chỉ để cung cấp cho người học thông tin mà không tạo cơ hội cho người học tham gia tương tác tích cực với phản hồi thì hiệu quả của việc học tập vẫn còn hạn chế.Bảy nguyên tắc để phản hồi thỏa mãn mục tiêu là:

  • Giúp làm rõ những năng lực (mục tiêu, tiêu chí, chuẩn đầu ra) là gì.
  • Tạo điều kiện cho sự phát triển của tự đánh giá (phản ánh) trong học tập;
  • Cung cấp thông tin có chất lượng cho người học về việc học của họ;
  • Khuyến khích đối thoại và đối thoại xung quanh việc học tập;
  • Đẩy mạnh động cơ học tập tích cực và hành vi chủ động, tự trọng của người học;
  • Tạo cơ hội để thu hẹp khoảng cách giữa năng lực hiện tại và mong muốn của người học;
  • Cung cấp thông tin cho người dạy để thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp.

Mục đích chính của đánh giá quá trình là cải thiện động cơ học tập và kết quả học tập của người học. Người dạy phải xây dựng một chu trình thực hiện quá trình học tập liên tục liên quan đến việc đánh giá hoạt động và thái độ của người học, đưa phản hồi đến người học và đưa chỉ dẫn, định hướng cho người học, được thể hiện trong hình vẽ sau.

   Đánh giá quá trình học của người học thông qua quan sát không chính thức, bảng hỏi, người học tự đánh giá hay đánh giá ngang hàng; Phản hồi cho người học cần tức thời và riêng biệt cho từng người họcvì mỗi người học có cách học riêng biệt; Chỉ dẫn phù hợp giúp người học xác định những công việc tiếp theo cần thực hiện.

Để thu thập các phản hồi nhằm thực hiện đánh giá quá trình trong dạy học thông thường, người dạy sử dụng một số hình thức như sau:

- Quan sát, theo dõi: phương pháp này đòi hỏi người dạy phải luôn tích cực, thực hiện cùng một lúc nhiều công việc khác nhau trong giờ lên lớp và cả ngoài lớp.

- Bảng câu hỏi khảo sát: bảng câu hỏi được thiết kế và xây dựng bởi người dạy để lấy ý kiến của người học về nội dung bài học, nhu cầu người học và các ý kiến liên quan khác nhằm phát huy tối đa hiệu quả dạy học.

- Câu hỏi trắc nghiệm: được sử dụng để kiểm tra lại phần nội dung kiến thức và kỹ năng xem người học lĩnh hội như thế nào.

- Bài viết tự luận nhanh: bài viết sẽ giúp người dạy nhìn nhận và phân loại được người học qua sự phản ứng nhanh của người học qua một vấn đề nào đó.

- Trao đổi, hỏi trực tiếp: nội dung liên quan đến trong và ngoài bài học, giúp người dạy hiểu rõ hơn về người học.

- Người học tự đánh giá: người học tự nhận xét về kết quả đạt được sau mỗi yêu cầu tự đánh giá bằng cách nhìn nhận mình như thế nào so với yêu cầu chung.

- Đánh giá ngang hàng: đánh giá từ các người học chung, cùng nhóm,…

-…

Khó khăn khi thực hiện đánh giá quá trình kiểu truyền thống

Phản hồi là vấn đề cốt lõi của đánh giá quá trình. Tuy nhiên, không phải phản hồi nào cũng được sử dụng với đúng mục tiêu của đánh giá quá trình là vì sự tiến bộ của người học. Một phản hồi được coi là hiệu quả nếu:

- Dựa trên những đánh giá trước đó: những đánh giá trước đó cần lưu trữ lại và làm căn cứ để có những nhận định đúng về người học.

- Dựa trên mục tiêu của các năng lực, chuẩn đầu ra cần đạt được đối với mỗi đơn vị bài học: mỗi đánh giá được thiết kế cần có mục tiêu rõ ràng, hướng đến giúp người học đạt được năng lực, chuẩn đầu ra mong đợi.

- Khoa học, chính xác, rõ ràng:kết quả đánh giá có thể làm căn cứ để thống kê, phân loại nhóm người học, điều chỉnh quá trình dạy học phù hợp với nhóm người học và cá nhân người học.

- Chọn lọc: chỉ tập trung vào vấn đề cần đánh giá mà không đánh giá tràn lan vì thời lượng của học phần là có giới hạn.

- Kịp thời, nhanh chóng: khi phát hiện các tình huống có vấn đề đối với người học thì kết quả đánh giá cần được thu thập nhanh chóng để kịp thời điều chỉnh

- Linh động dưới nhiều hình thức: tránh nhàm chán, đơn điệu để duy trì hứng thú trong lớp học và cả khóa học.

Để đáp ứng được các yêu cầu trên đối với một phản hồi trong quá trình dạy học truyền thống với các công cụ dạy học thông thường thì cả người dạy và người học khó mà có thể duy trì thường xuyên các hoạt động đánh giá quá trình trong dạy học vì cần đầu tư lớn về công sức và thời gian. Sử dụng công nghệ dạy học hiện đại kết hợp với dạy học truyền thống là giải pháp tối ưu, sẽ mang lại hiệu quả cần thiết đối với việc đánh giá quá trình.

  1. Đánh giá quá trình với sự hỗ trợ của công nghệ

Vai trò của công nghệ sử dụng trong đánh giá ở các trường đại học

Công nghệ có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các công cụ phục vụ cho việc hiện thực hóa việc thiết kế nội dung, phát triển hệ thống, quản lý dạy học và đánh giá [10].

Công nghệ được ứng dụng ở trường đại học nhiều thuận lợi và sớm hơn so với các bậc học khác, dođó dạy học ở bậc đại học có nhiều lợi thế để sử dụng công nghệ trong giảng dạy.

Ngoài mô hình dạy học truyền thống, nhiều mô hình dạy học có sử dụng công nghệ như e-learning, m-learning, b-learning, u-learning được nhiều trường đại học khai thác. Các phương pháp, phương tiện dạy học/kiểm tra cũng thay đổi để đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Hiện nay rất nhiều các trường đại học sử dụng môi trường học tập ảo [7]. Môi trường này đã hỗ trợ giải quyết một số vấn đề liên quan đến kiểm tra đánh giá, đem lại nhiều hiệu quả trong việc thu thập các loại phản hồi, cho điểm số tự động, đưa ra báo cáo chi tiết về kết quả,…

Nếu được sự hỗ trợ của công nghệ, đánh giá nói chung và đánh giá quá trình nói riêng sẽ có nhiều thuận lợi hơn, đặc biệt là nhanh chóng, thuận lợi, mọi lúc, mọi nơi và hiệu quả.

Một số mô hình, phương pháp đánh giá quá trình trong môi trường dạy học có sự hỗ trợ của công nghệ

Đánh giá quá trình có sự hỗ trợ của công nghệ ở mức đơn giản là sử dụng những công cụ công nghệ trong dạy học như máy tính điện tử, máy tính bảng, điện thoại di động qua một số hệ thống nhận phản hồi đơn giản như thư điện tử, trò chuyện trực tuyến, công cụ khảo sát trực tuyến, phần mềm thông dụng để quản lý, lưu trữ, thống kê,…

Đối với các mô hình dạy học trực tuyến, đánh giá quá trình trực tuyến mang lại nhiều cơ hội, hiệu quả trong đánh giá vì sự tiến bộ của người học. Đánh giá quá trình trực tuyến giúp giảm bớt lo lắng của người học trước khi đánh giá tổng kết. Mặc dù dạy học trực tuyến không đồng bộ về thời gian cũng như cách thức học tập, nhưng người dạy sử dụng đánh giá quá trình để tăng tương tác giữa người học với người học và người dạy với người học. Đánh giá quá trình thực hiện trên môi trường dạy học trực tuyến mang lại nhiều lợi ích cho người học [10]. Thời gian linh động, người học có thể thực hiện thao tác mọi lúc mọi nơi thuận tiện, trong thời hạn quy định. Đánh giá quá trình trực tuyến cung cấp cho người học những phản hồi nhanh cần thiết để đánh giá việc học tập và khắc phục những điểm yếu trong học tập. Sự thuận lợi về thời gian và địa điểm trong các hệ thống học tập trực tuyến giúp còn giúp tăng động cơ hứng thú học tập của người học cũng như là cải thiện kết quả học tập của họ.

Hệ thống quản lý học tập ngoài chức năng cung cấp tài liệu học tập, còn yêu cầu người học phải thường xuyên tương tác với hệ thống. Hệ thống quản lý học tập là một công cụ đắc lực hỗ trợ người dạy trong việc giám sát các hoạt động học tập. Người học sẽ được hệ thống ghi lại các hoạt động tương tác với các yêu cầu của bài học. Qua đó, hệ thống sẽ đưa ra những nhắc nhở, điều chỉnh kịp thời cho người học. Các hệ thống còn thực hiện việc đánh giá kết quả học tập theo quá trình một cách tự động, đồng thời cho phép người học tự đánh giá chính mình. Hệ thống quản lý học tập không chỉ hoạt động trong phạm vi một học phần mà cho nhiều chương trình đào tạo, nhiều ngành đào tạo khác nhau. Kết quả dạy và học thu được từ hệ thống là sự phối hợp thường xuyên, liên tục giữa các bên liên quan. Đây cũng là căn cứ để thúc đẩy, lan tỏa việc học tập, giảng dạy chủ động với nhiều người học, người dạy khác.[2, 7, 10]

Đánh giá ngang hàng hay đánh giá đồng đẳng:Thông qua hệ thống quản lý học tập hoặc các nhóm học tập tự tạo trên một hệ thống nào đó, người học sẽ tự đánh giá mình và bạn học thông qua một yêu cầu cho trước. Kết quả đánh giá này nhờ vào sự hỗ trợ của các hệ thống mà được thu thập một cách nhanh chóng và bảo mật.[2, 3]

Đánh giá tàng hình hay đánh giá ẩn danh: Thông qua các bài tập lớn như dự án, hoặc qua học tập qua những trò chơi, người dạy có thể dõi theo các hoạt động không chính thức (không phải là các hoạt động theo yêu cầu) của người học nhằm để cho các yếu tố tâm lý chủ quan không ảnh hưởng tới đối tượng đánh giá và bị đánh giá. Bởi lẽ vì sự tàng hình, nên đối tượng có thể thoải mái thao tác hành vi, tư tưởng thoải mái trong học tập (có thể phần nào đó không chịu áp lực tâm lý) sẽ giúp cho người học tự tin hơn, thoải mái hơn, sáng tạo hơn….[2, 10]

Hồ sơ học tập điện tử: Hồ sơ học tập điện tử chính là kho dữ liệu thông tin về người học với các thông tin được chuẩn hóa và ghi (vết).Quá trình học tập của người học, sự tiến bộ của người học hay những nhận định của người dạy được ghi lại trong hồ sơ học tập điện tử của người học. Hồ sơ này được sử dụng không chỉ trong một học phần mà trong cả chương trình đào tạo. [10]

Ngày càng nhiều công cụ công nghệ chuyên dụng được thiết kế và xây dựng phục vụ cho việc đánh giá nói chung,đánh giá quá trình nói riêng trong việc theo dõi và thu thập phản hồi từ người học. Người học nhận được phản hồi thường xuyên ẩn chứa sự khuyến khích sự tham gia, nhiệt tình học tập, sẽ được tạo động lực dẫn đến thành tích học tập được cải thiện. Các hình thức trò chuyện trực tuyến dưới dạng các cuộc hội thoại có tính chất thoải mái, không kiểu cách nhằm thu thập các phản hồi qua về ý kiến, quan điểm, khó khăn, khả năng tự trị, các hoạt động tự điều chỉnh của người học.

Thảo luận

Nhiều trường cao đẳng, đại học hiện nay đã chú trọng đến việc đánh giá quá trình sao cho phát triển năng lực người học đạt được những năng lực, chuẩn đầu ra của học phần, của chương trình đào tạo [1, 2, 5, 7, 11]. Để thực hiện được mục tiêu này, ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ giảng viên và liên quan cần được bồi dưỡng các kỹ năng cần thiết để thiết kế và triển khai các công cụ giúp cho việc đánh giá quá trình được hiệu quả, khắc phục được những bất cập mà đánh giá quá trình thông thường, không có hỗ trợ của công nghệ gặp phải.

Người học cũng cần được đào tạo để tiếp cận công nghệ, được tham gia vào hệ thống quản lý học tập hoặc tham gia vào hình thức học tập có sử dụng công nghệ để có thể nhận được đánh giá chính xác, những phản hồi kịp thời, những gợi ý và trợ giúp cần thiết từ người dạy để có thể chủ động điều chỉnh được nhịp độ, cách thức học tập nhằm đạt được mục tiêu đã được đề ra [9, 10].

Những hoạt động trên đây chỉ có thể thực hiện được nếu cơ sở đào tạo có chính sách và quyết tâm thực hiện. Những khó khăn có thể đến từ chi phí đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng hay mua phần mềm phục vụ việc quản lý và đánh giá, tâm lý ngại tiếp cận công nghệ mới của giảng viên lớn tuổi… Có thể khắc phục dần từng bước, như huy động các nguồn lực xã hội cùng với các hoạt động huấn luyện, ban hành chính sách…

Trong tương lai, ngoài những hỗ trợ của công nghệ đối với đánh giá quá trình đã thực hiện như tác giả đã đề cập, để phát triển và đẩy mạnh hơn nữa công việc đánh giá quá trình trong dạy học thì nhiều định hướng có thể được khai thác như xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu về quá trình học tập của người học; chấm điểm bằng máy tính thông qua một số thuật toán lập trình trước; đưa ra định hướng, lộ trình cho từng người dựa trên cơ sở dữ liệu đã thu thập một cách tự động, đánh giá quá trình trong việc người học thể hiện được tư duy phản biện, giải quyết vấn đề … để giảm tải những yêu cầu đáp ứng ở mức tối thiểu về đội ngũ, cơ sở vật chất, khả năng sử dụng công nghệ đối với người dạy, người học,…nhằm đưa đánh giá quá trình được thực hiện trên diện rộng đáp ứng được các mục tiêu đổi mới giáo dục. Những nội dung liên quan sẽ được lần lượt phân tích và trình bày kỹ hơn trong các nghiên cứu tiếp ttheo, bao gồm thiết kế đánh giá quá trình, công cụ cụ thể phục vụ cho đánh giá.

Kết luận

Trong nghiên cứu này,những vấn đề cơ bản của đánh giá quá trình ở bậc đại học đã được đề cập và phân tích. Vấn đề cốt lõi của đánh giá quá trình là phản hồi và thu thập phản hồi. Trong đó, người dạy đóng vai trò chủ đạo thực hiện đánh giá. Người học là đối tượng được đánh giá và được điều chỉnh bởi người dạy, hoặc tự điều chỉnh để đạt được mục tiêu, năng lực, chuẩn đầu ra của học phần dựa trên những chỉ dẫn, định hướng của người dạy. Công nghệ được sử dụng trong việc đánh giá quá trình giúp việc đánh giá được dễ dàng, thuận lợi, hiệu quả, tiết kiệm thời gian và một số chi phí trong quá trình dạy học.

Tài liệu tham khảo

[1]. Ahmed, Nisreen and Teviotdale, Wilma. 2008. "Formative Assessment in Higher Education." Edinburgh, UK. (Unpublished): BMAF Annual Conference 2008 The Learning and Teaching Agenda in the UK: National Perspectives but Common Concerns. Accessed April 29th – 30th, 2008. http://eprints.hud.ac.uk/id/eprint/9540.

[2]. Baleni, Zwelijongile Gaylard. 2015. "Online formative assessment in higher education: Its pros and cons." The Electronic Journal of e-Learning Volume 13 Issue 4 (pp228-236). www.ejel.org.

[3]. Black, P. & Wiliam, D. 1998. "Inside the black box:Raising standards through classroom assessment." (London: Granada Learning).

[4]. Black, P., & Wiliam, D. . 2006. "Assessment for learning in the classroom. ." J. Gardner (Ed.) pp. 9-25.

[5]. Brown, G. T. L., Hui, S. K. F., Yu, F. W. M., & Kennedy, K. J. . 2011. "Teachers’ conceptions of assessment in Chinese contexts: A Tripartite model of accountability, improvement, and irrelevance." International Journal of Educational Research, 50(5/6) 307-320.

[6]. David J. Nicol & Debra Macfarlane‐Dick. 2006. "Formative assessment and self‐regulated learning: a model and seven principles of good feedback practice,." Studies in Higher Education 31:2, 199-218. doi:10.1080/03075070600572090.

[7]. Gipps, Caroline V. 2005. "What is the role for ICT‐based assessment in universities?" Studies in Higher Education, 30:2 171-180. doi:10.1080/03075070500043176.

[8]. Jay B. Rasmussen PhD. n.d. "Formative assessment Strategies."

[9]. Miller, Tess. 2009. "Formative computer‐based assessment in higher education: the effectiveness of feedback in supporting student learning." Assessment & Evaluation in Higher Education, 34:2 181-192. doi:10.1080/02602930801956075.

[10]. Spector, J. M., Ifenthaler, D., Sampson, D., Yang, J. L., Mukama, E., Warusavitarana, A., …Gibson, D. C. 2016. "Technology enhanced formative assessment for 21st century learning." Journal of Educational Technology and Society 58-71. http://www.ifets.info/journals/19_3/7.pdf.

[11] Ngô Văn Thiện. 2017. Tác động của đánh giá quá trình lên thành quả học tập môn Vật lí đại cương của sinh viên theo cách tiếp cận năng lực giải quyết vấn đề. Tạp chí Khoa học ĐHSP Tp.HCM, số 14, tập 4, tr131-140

Tittle of paper

Technology-Based Formative Assessment in Higher Education

Abstract

Formative assessment gradually plays important role in higher education. Formative assessment helps learners develop their competencies to archieve learning outcomes. With the technology supports, learners’ studying are continuously tracked and suppervised by teacher. By the way, learners are instructed to regulate their learning to reach the learning goals. Synthesis and analysis of technology-based formative assessment in higher education is mentioned. On the basement, suggestions are pointed out to implement the technology-based assessment in higher education.

Key words

Formative assessment; Higher Education; Technology-based formative assessment; E-formative assessment.

 

Tác giả

Họ và tên: Phạm Dương Thu Hằng

Đơn vị công tác: Khoa Tin học, trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

 Họ và tên: Nguyễn Hoài Nam

Đơn vị công tác: Khoa Sư phạm Kỹ thuật, trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


 

 


Last modified on Thứ ba, 09 Tháng 4 2019
  • Bình luận
  • Đọc 184 lần

Thông tin NIVET

Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp là đơn vị sự nghiệp khoa học thuộc Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội

Giấy phép thiết lập Website trên internet số 109/GP-TTĐT ngày 01/7/2019

Ghi rõ nguồn "Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp (NIVET)" hoặc http://www.nivet.org.vn khi phát hành lại thông tin từ nguồn này.

Copyright © 2016 Viện Khoa học Giáo dục nghề nghiệp

Thông tin liên hệ

  • Tầng 14, Tòa nhà Liên cơ quan Bộ LĐTB & XH, Khu D25, Số 3, ngõ 7, đường Tôn Thất Thuyết, Cầu Giấy, Hà Nội

  • This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

  • Điện thoại : (+84) 2439745020 - Fax: (+84) 2439745020